Rekonstrukcja figurki z wczesnej epoki żelaza z Mirakowa-Grodna

W trakcie badań archeologicznych prowadzonych w latach 1997–2016 na grodzisku ludności kultury łużyckiej w Mirakowie-Grodnie natrafiono na fragmenty glinianego modelu ludzkiej postaci. Jeden z nich to fragment kończyny górnej z wymodelowanym silnie umięśnionym ramieniem zdobionym na zewnętrznej powierzchni serią drobnych nacięć, które można interpretować jako skaryfikację lub tatuaż bądź ślad zszycia przylegającej do ciała tkaniny ubioru. Drugi fragment to zachowana stopa z realistycznie wyobrażonymi palcami. W obu fragmentach zachowały się otwory, w których oryginalnie znajdował się drewniany szkielet glinianej figurki. Rekonstrukcja figurki została oparta na dowodach tekstylnych i ikonograficznych oraz plastyce antropomorficznej z wczesnej epoki żelaza w Europie.

Wizualizacja figurki z Mirakowa-Grodna to pierwsze tak realistycznie wyobrażenie ludzkiej postaci łączonej z ludnością kultury łużyckiej z obszaru dzisiejszej Polski. Osiedle jest datowane na początek epoki żelaza (800–600 BC), czyli okres kiedy w różnych częściach Starego Kontynentu wyraźnie wzrosła popularność scen narracyjnych (na naczyniach metalowych i ceramicznych) z wyobrażeniami ludzkich postaci, ale także antropomorficznych figur.

Rekonstrukcja cyfrowa figurki jest efektem realizacji projektu "Grodzisko kultury łużyckiej w Mirakowie-Grodnie na ziemi chełmińskiej" dofinansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego dofinansowanie w ramach konkursu "Ochrona zabytków archeologicznych". Kierownikiem projektu jest dr hab. Jacek Gackowski, prof. UMK z Katedry Prahistorii Instytutu Archeologii UMK w Toruniu.

Link do animacji z rekonstrukcją figurki z Mirakowa-Grodna: https://www.facebook.com/reel/1429920595144323

foto © M. Osiadacz | Bevel.Studio

Badania „Skarbu ze Strzelinka”

W glinianym naczyniu odkrytym w Strzelinku (powiat słupski) znaleziono niemal 1 kilogram srebrnych monet i ich fragmentów. Ten wyjątkowy depozyt został w 2025 roku poddany szczegółowym badaniom w ramach projektu kierowanego przez dr. Pawła Szczepanika.

 W trakcie prac: • blisko 900 egzemplarzy poddano szczegółowej analizie numizmatycznej • około 700 monet przeszło pełną konserwację, • 50 wybranych egzemplarzy przebadano metodą SEM-EDS, aby określić ich skład pierwiastkowy — analizę wykonano na Wydziale Chemii UMK. To przedsięwzięcie stanowi przykład interdyscyplinarnej współpracy archeologów, numizmatyków i specjalistów z zakresu nauk ścisłych. Wyniki badań dostarczają istotnych informacji o obiegu srebra i praktykach depozytowych w średniowieczu.

Pełna publikacja wyników i wniosków znajdzie się w przygotowywanej monografii. Wartość projektu: 60 800 zł Dofinansowanie: 45 800 zł „Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego”.

Sukces toruńskiej archeologii w konkursie „Ochrona zabytków archeologicznych”

Dwóch pracowników Instytutu Archeologii UMK otrzymało dofinansowanie w ramach konkursu "Ochrona zabytków archeologicznych". Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyznało na ten cel ponad 110 000 zł.

Dr hab. Jacek Gackowski, prof. UMK, z Katedry Prahistorii otrzymał dofinansowanie w wysokości 58 000 zł na realizację projektu badawczego pt. „Grodzisko ludności kultury łużyckiej w Mirakowie-Grodnie na ziemi chełmińskiej. Opracowanie i publikacja wyników”.

Dr Paweł Szczepanik z Katedry Starożytności i Wczesnego Średniowiecza otrzymał dofinansowanie w wysokości 52 400 zł na realizację projektu badawczego pt. „Wczesnośredniowieczny skarb monet srebrnych ze Strzelinka, powiat słupski. Opracowanie i publikacja wyników badań”.

fot. A. Romański | Instytut Archeologii UMK