Instytut Archeologii

KontaktSzosa Bydgoska 44/48, 87-100 Toruń
tel.: +48 56 611 39 71
fax: +48 56 611 39 74
e-mail: inarcheo@umk.pl
banner nagłówkowy Gabinet zabytków Gabinet zabytków Magazyn Sala wykładowa obrazek nr 6

Wyjątkowe odkrycie w miejscowości Pień

Ekspedycja archeologiczna Instytutu Archeologii UMK pod kierownictwem dr. hab. Dariusza Polińskiego, prof. UMK, z udziałem dr. Łukasza Czyżewskiego, podczas ratowniczych badań na cmentarzysku w Pniu koło Ostromecka, natrafiła 30 sierpnia 2022 roku na nietypowy grób z XVII wieku. Pochowano w nim młodą kobietę, której obawiano się po śmierci, gdyż na jej szyi położono ostrzem sierp, a na duży palec lewej nogi założono kłódkę. W archeologii takie praktyki ze zmarłym uznawane są jako tzw. antywampiryczne. Odkrycie odbiło się szerokim echem w polskich i światowych mediach, gdyż na tego rodzaju pochówek natrafiono po raz pierwszy w Polsce, a najprawdopodobniej w Europie i na świecie.

Ogłoszenia dla studentów studiów I stopnia 2022/23

Rejestracja w systemie USOS
(zakładka Dla studentów, następnie Rejestracja i Rejestracja bezpośrednio do grup),
na zajęcia z zimowego semestru roku akademickiego 2022/2023, dla studentów archeologii odbędzie się w dniach 21.09.22 (od godz. 8.00) – 10.10.22 (do godz. 17.00).

Studenci I roku, aby zarejestrować się na zajęcia, muszą mieć konto na serwerze UMK (instrukcja założenia konta na stronie internetowej Uniwersytetu w zakładce Studenci – Usługi informatyczne). Rejestracja obejmuje tylko przedmioty ujęte w planie studiów I roku.

W przypadku problemów z rejestracją proszę kontaktować się z mgr Aliną Sosnowską (Instytut Archeologii, pokój nr 3, tel. 56 611 39 71, e-mail: also@umk.pl).

 

I ROK STUDIA I STOPNIA

Spotkanie organizacyjne oraz z opiekunem roku dr. Mateuszem Popkiem odbędzie się 4 października 2022 roku, o godz. 11.30 w Instytucie Archeologii, ul. Szosa Bydgoska 44/46, sala nr I im. Romana Jakimowicza.

 

II ROK STUDIA I STOPNIA

Informacje dotyczące rejestracji na lektoraty języków obcych oraz zajęcia z wychowania fizycznego (obowiązkowe!) znajdują się na stronie internetowej UMK (Studium Praktycznej Nauki Języków Obcych, Studium Wychowania Fizycznego
i Sportu).

 

III ROK STUDIA I STOPNIA

  1. Oprócz zajęć obowiązkowych w zimowym semestrze roku akademickim 2022/2023 należy zrealizować zajęcia w ramach dwóch modułów: A (90 godzin=8 punktów ECTS; wykaz proponowanych modułów dołączony do planu zajęć) i B (kontynuacja zajęć z modułu konserwacja zabytków archeologicznych) oraz 30 godzin zajęć (=2 punkty ECTS) w ramach przedmiotów/wykładów ogólnowydziałowych (realizowanych na innym kierunku prowadzonym na Wydziale Nauk Historycznych).

    Termin zapisów na wykłady ogólnowydziałowe – poprzez system USOS – od 20.09.2022 (godz. 17.30) do 9.10.2022 (godz. 23.59).

  1. Studenci III roku zobowiązani są do wyboru jednego seminarium licencjackiego.
    W roku akademickim 2022/2023 seminaria prowadzą: dr hab. Jacek Bojarski; prof. dr hab. Wojciech Chudziak; prof. dr hab. Anna Drążkowska; dr hab. Jacek Gackowski, prof. UMK; dr hab. Inga Głuszek, prof. UMK; dr hab. Małgorzata Grupa, prof. UMK; dr hab. Tomasz Kozłowski, prof. UMK; prof. dr hab. Stanisław Kukawka; prof. dr hab. Daniel Makowiecki; dr hab. Grzegorz Osipowicz, prof. UMK; dr hab. Dariusz Poliński, prof. UMK; dr hab. Andrzej Pydyn; dr Magdalena Sudoł-Procyk; dr hab. Grażyna Sulkowska-Tuszyńska, prof. UMK; dr hab. Marcin Wiewióra, prof. UMK.

    Zapisy na seminaria – do 7.10.22 – przyjmuje mgr Alina Sosnowska (Instytut Archeologii, , pokój nr 3, tel. 56 611 39 71, e-mail:also@umk.pl).


Ogłoszenia dla studentów studiów II stopnia 2022/23

Rejestracja w systemie USOS

(zakładka Dla studentów, następnie Rejestracja i Rejestracja bezpośrednio do grup), na zajęcia z zimowego semestru roku akademickiego 2022/2023, dla studentów archeologii odbędzie się w dniach 21.09.22 (od godz. 8.00) – 10.10.22 (do godz. 17.00).

W przypadku problemów z rejestracją proszę kontaktować się z mgr Aliną Sosnowską (Instytut Archeologii, pokój nr 3, tel. 56 611 39 71, e-mail: also@umk.pl).

 

I ROK  STUDIA II STOPNIA

  1. Oprócz zajęć obowiązkowych w zimowym semestrze roku akademickiego 2022/2023 należy zrealizować zajęcia fakultatywne, wybierając jeden 180-godzinny moduł, realizowany w wymiarze 90 godzin w zimowym semestrze i 90 godzin w letnim semestrze (wykaz modułów poniżej) oraz 30 godzin zajęć (=2 punkty ECTS) w ramach przedmiotów/wykładów ogólnouniwersyteckich z zakresu nauk społecznych.

    Zapisy na moduły zajęć do wyboru – do 28 września br. – przyjmuje mgr Alina Sosnowska, Instytut Archeologii, p. 3, tel. 56 611 39 71, e-mail: also@umk.pl.


  1. Studenci I roku zobowiązani są do wyboru jednego seminarium magisterskiego.

    W roku akademickim 2022/2023 seminaria prowadzą: dr hab. Jacek Bojarski, prof. dr hab. Wojciech Chudziak; prof. dr hab. Anna Drążkowska; dr hab. Jacek Gackowski, prof. UMK; dr hab. Inga Głuszek, prof. UMK; dr hab. Małgorzata Grupa, prof. UMK; dr hab. Tomasz Kozłowski, prof. UMK; prof. dr hab. Stanisław Kukawka; prof. dr hab. Daniel Makowiecki; dr hab. Grzegorz Osipowicz; prof. UMK; dr hab. Dariusz Poliński, prof. UMK; dr hab. Andrzej Pydyn, prof. UMK; dr Magdalena Sudoł-Procyk; dr hab. Grażyna Sulkowska-Tuszyńska, prof. UMK; dr hab. Marcin Wiewióra, prof. UMK.

    Zapisy na seminaria – do 7.10.22 – przyjmuje mgr Alina Sosnowska (Instytut Archeologii, pokój nr 3, tel. 56 611 39 71, e-mail: also@umk.pl).

 

II ROK STUDIA II STOPNIA

Oprócz zajęć obowiązkowych i seminariów magisterskich w zimowym semestrze roku akademickiego 2022/2023 należy zrealizować zajęcia fakultatywne, wybierając jeden 180-godzinny moduł, realizowany w wymiarze 90 godzin w zimowym semestrze i 90 godzin w letnim semestrze oraz jeden moduł 90-godzinny (wykaz modułów poniżej).
Zapisy na moduły zajęć do wyboru – do 28 września br. – przyjmuje mgr Alina Sosnowska, Instytut Archeologii, p. 3, tel. 56 611 39 71, e-mail: also@umk.pl.

Studia II stopnia lista modułów do wyboru

STUDIA DRUGIEGO STOPNIA – MODUŁY ZAJĘĆ DO WYBORU

 Moduł I (180 godzin): „Łowcy-zbieracze oraz rolnicy epoki kamienia i wczesnej epoki brązu”

Przedmioty

Forma zajęć

Liczba godzin

Liczba
punktów

Archeologia jaskiń

konwersatorium

30

3

Strategie adaptacji człowieka do środowiska w plejstocenie i na początku holocenu

konwersatorium

30

3

Neolit Niżu Środkowoeuropejskiego

konwersatorium

30

3

Górnictwo, dystrybucja i użytkowanie surowców krzemiennych w pradziejach

konwersatorium

30

3

Problematyka społeczna w badaniach neolitu i początku epoki brązu

konwersatorium

30

3

Mezolit na Niżu Polskim

konwersatorium

30

3

 

Moduł II (180 godzin): „Archeologia społeczności pól popielnicowych i Barbaricum”

Przedmioty

Forma zajęć

Liczba godzin

Liczba
punktów

Sztuka społeczności kultur pól popielnicowych i cywilizacji halsztackiej

konwersatorium

30

3

Wytwórczość domowa i rzemieślnicza w młodszej epoce brązu i początku epoki żelaza

konwersatorium

30

3

Osiedla obronne w strukturach osadniczych w młodszej epoce brązu i początku epoki żelaza

konwersatorium

30

3

Obszary sacrum w kulturach Barbaricum (II w. p.n.e.–VI w. n.e.)

konwersatorium

30

3

Vagina nationum i jej progenitura – z Germanami od Skandynawii po Morze Czarne

konwersatorium

30

3

Wybrane problemy badawcze archeologii Barbaricum. Celtycka Europa – oblicza niezwykłego ludu (VI–I w. p.n.e.).

konwersatorium

30

3

 

Moduł III (180 godzin): „Archeologia starożytnych Greków i Rzymian”

Przedmioty

Forma zajęć

Liczba godzin

Liczba
punktów

Krajobraz kulturowy ośrodków miejskich w antyku

konwersatorium

30

3

Świat Greków i Rzymian

konwersatorium

30

3

Kultura helleńska

konwersatorium

15

1,5

Romanizacja

konwersatorium

15

1,5

Archeologia prowincji rzymskich

konwersatorium

30

3

Archeologia świata hellenistycznego

konwersatorium

30

3

Królestwa hellenistyczne

konwersatorium

15

1,5

Kultura rzymska (L)

konwersatorium

15

1,5

 

Moduł IV (180 godzin): „Archeologia akwenów śródlądowych i morskich”

Przedmioty

Forma zajęć

Liczba godzin

Liczba
punktów

Żegluga i aktywność morska w prahistorii

konwersatorium

30

3

Żegluga w średniowieczu i nowożytności

konwersatorium

15

1,5

Praktyka badawcza i historia archeologii podwodnej

konwersatorium

30

3

Urządzenia wodno-komunikacyjne w pradziejach i średniowieczu

konwersatorium

15

1,5

Osiedla nawodne i przybrzeżne w neolicie, epoce brązu i na początku epoki żelaza

konwersatorium

30

3

Archeologia podwodna Azji i Nowego Świata

konwersatorium

15

1,5

Archeologia zatopionych krajobrazów

konwersatorium

15

3

Wyspy w krajobrazie przyrodniczo-kulturowym Słowian Zachodnich

konwersatorium

30

3

 

Moduł V (180 godzin): „Słowianie nadbałtyccy”

Przedmioty

Forma zajęć

Liczba godzin

Liczba
punktów

Kształtowanie się Słowiańszczyzny nadbałtyckiej (L)

konwersatorium

15

1,5

Pomorze i ziemia lubuska we wczesnym średniowieczu (L)

wykład+laboratorium

15+45=60

6

Sąsiedzi Słowian nadbałtyckich (Z)

konwersatorium

30

3

Pogranicza etnokulturowe i polityczne Pomorza (Z)

konwersatorium

15

1,5

Rośliny i zwierzęta u Słowian nadbałtyckich (L)

konwersatorium

15

1,5

Kultura materialna Słowian nadbałtyckich (Z)

konwersatorium+laboratorium

15+30

1,5+3

 

Moduł VI (180 godzin): „Archeologia zakonu krzyżackiego i architektury średniowiecznej”

Przedmioty

Forma zajęć

Liczba godzin

Ekologia zakonu krzyżackiego (L)

konwersatorium

15

Formy osadnictwa zakonu krzyżackiego (Z)

wykład

15

Kultura zakonu krzyżackiego w świetle archeologii (Z)

konwersatorium

15

Wybrane zagadnienia z archeologii zakonu krzyżackiego (L)

konwersatorium

15

Archeologia architektury romańskiej i gotyckiej  (Z)

konwersatorium+ćwiczenia

15+15=30

Militarne aspekty architektury średniowiecznej (Z)

konwersatorium+ćwiczenia

15+15=30

Warsztat budowlany zakonu krzyżackiego (L)

konwersatorium

15

Architektura zakonu krzyżackiego (L)

wykład

15

Współczesne problemy badawcze zabytkowych obiektów architektury (L)

konwersatorium+ćwiczenia

15+15=30

 

Moduły VII–IX: dla studentów II roku studiów drugiego stopnia.

 

Moduł VII (90 godzin): „Kultura materialna w czasach nowożytnych

Przedmioty

Forma zajęć

Liczba godzin

Liczba punktów

Zarys historii kultury materialnej Polski (XV–XVI–XVIII w.)

wykład+konwersatorium

30+30=60

6

Kultura funeralna

wykład+konwersatorium

15+15=30

3

 

Moduł VIII (90 godzin): „Metody analityczne w prahistorii”

Przedmioty

Forma zajęć

Liczba godzin

Liczba punktów

Analizy instrumentalne w prahistorii

konwersatorium

30

3

Wybrane metody analityczne w archeologii – ujęcie krytyczne

konwersatorium

30

1,5

Traseologia

konwersatorium

30

3

 

Moduł IX (90 godzin): „Środowisko przyrodnicze a kultura”

Przedmioty

Forma zajęć

Liczba godzin

Liczba punktów

Rośliny i zwierzęta a kultura

wykład+konwersatorium

30+15

4,5

Paleoekologia człowieka

konwersatorium

15

1,5

Metody badań osadniczych

konwersatorium

30

3

 

Konkurs na stanowisko doktorant-stypendysta

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Wydział Nauk Historycznych, Instytut Archeologii ogłasza konkurs na stanowisko doktorant(ka)-stypendysta(tka), w ramach projektu NCN nr 2018/30/E/HS3/00567 pt. „Krzemień czekoladowy na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Wydobywanie, użytkowanie i dystrybucja”

więcej informacji

EXARC Conference

EXARC and Nicolaus Copernicus University in Toruń (PL) are pleased toannounce the 1st call for papers for the 13th Experimental Archaeology Conference (#EAC13), which will be held in Toruń, Poland, on the 1-3 May 2023.
For details check the link:
https://exarc.net/meetings/eac13/call-papers

EXARC i Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu (PL) z przyjemnością ogłaszają pierwszy nabór referatów na 13. Konferencję Archeologii Eksperymentalnej (#EAC13), która odbędzie się w Toruniu w dniach 1-3 maja 2023 roku.
Więcej informacji można znaleźć pod linkiem:
https://exarc.net/meetings/eac13/call-papers

800-lat Wieldządza

Dr hab. Dariusz Poliński, prof. UMK wraz z dr Łukaszem Czyżewskim 26.06 wzięli udział w obchodach 800-lecia wsi Wieldządz, gdzie zaprezentowali wyniki badań archeologicznych nad średniowiecznym zespołem osadniczym w Wieldządzu.

Przedstawione wyniki badań są rezultatem projektu „Archeologiczne badania nieinwazyjne w Wieldządzu w 2022 roku”, dofinansowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Fundusz Promocji Kultury.

Badania zespołu osadniczego w Wieldządzu prowadzone są w ramach grantu MKiDN „Villisaz – krzyżackie komturstwo i domniemana siedziba rycerska. Opracowanie i publikacja badań w Wieldządzu”. Grant, uzyskany przez Europejską Fundację Pamięci i Dziedzictwa we współpracy z Instytutem Archeologii UMK w Toruniu, jest realizowany w latach 2022-2023 z funduszy programu rządowego „Ochrona zabytków archeologicznych”.

Kierownikiem grantu jest dr hab. Dariusz Poliński, prof. UMK a w  skład zespołu badawczego wchodzą też dr M. Kołyszko, prof. D. Makowiecki i dr Ł. Czyżewski (Instytut Archeologii UMK) oraz dr hab. P. Molewski, prof. UMK (Wydział Nauk o Ziemi i Gospodarki Przestrzennej UMK), prof. S. Jóźwiak (Wydział Nauk Historycznych UMK), a także specjaliści z Wydziału Archeologii UW oraz Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu.

Źródła z grodzisk kujawskich z grantem MKiDN!

Instytut Archeologii UMK (Katedra Starożytności i Wczesnego Średniowiecza) w latach 2022–2023 będzie realizował zadanie „Opracowanie materiałów źródłowych z wczesnośredniowiecznych grodzisk na Kujawach (powiat inowrocławski)” w ramach programu rządowego „Ochrona zabytków archeologicznych”.

Szczegóły na stronie projektu. 

Objazd dydaktyczny - Łęczyca

Wyjazd naukowo-dydaktyczny studentów II i III roku studiów licencjackich z archeologii

W dniu 2 czerwca 2022 roku grupa studentów Naszego Instytutu pod opieką dr. Jacka Bojarskiego i dr. Marcina Weinkaufa wzięła udział w wyjeździe naukowo-dydaktycznym. W trakcie jednodniowego wyjazdu zwiedzono Archikolegiatę NMP i św. Aleksego w Tumie, położone w pobliżu pozostałości wczesnośredniowiecznego grodu, którego częściowa rekonstrukcja w tym roku została udostępniona do zwiedzania oraz pobliski Skansen Etnograficzny – filię Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi. Ponadto studenci mieli okazję zobaczyć Muzeum mieszczące się na Zamku Królewskim w Łęczycy, zbudowanym przez Kazimierza Wielkiego.

Objazd dydaktyczny Krzemionki Opatowskie

Z inicjatywy Pani prof. dr hab. Jolanty Małeckiej-Kukawk i dra Kamila Adamczaka z Instytutu Archeologii UMK, dzięki wielkiej pomocy Pana Artura Jedynaka z krzemionkowskiego Muzeum i przy wsparciu Naszej Uczelni w dniach 30-31 maja studenci archeologii IA WNH UMK otrzymali niepowtarzalną szansę bezpośredniego doświadczania unikalności zespołu zabytkowych obiektów związanych z górnictwem krzemienia odwiedzając Muzeum Archeologiczne i Rezerwat Krzemionki, gm. Bodzechów, pow. ostrowiecki, woj. Świętokrzyskie. Pierwszego dnia naukowej wyprawy studenci zwiedzili ekspozycję muzealną, naziemną i podziemną trasę turystyczną, a także „osadę” ze zrekonstruowanymi obiektami ludności eksploatującej krzemionkowskie złoże. Drugiego dnia uczestnicy otrzymali wyjątkową szansę zejścia na dno szybu kopalni nr 4. Ta kopalnia komorowa jest okazjonalnie udostępniana badaczom i studentom archeologii. Studenci odwiedzili także stanowisko w Borowni, gdzie znajdują się pozostałości osady i kopalni krzemienia z wczesnej epoki brązu, oraz wzniesienie lessowe ponad współczesnym Ćmielowem, gdzie zidentyfikowano pozostałości dużej osady produkcyjnej, prawdopodobnie odgrywającej istotną rolę w kontroli wydobycia krzemienia pasiastego w rejonie Kamiennej w czasach współczesnych ludności wytwarzającej zespoły zabytków z tzw. pucharami lejkowatymi.

Edukacja najmłodszych

Pod koniec maja Instytut archeologii odwiedziły Motylki i Bratki – dzieci z Niepublicznego Przedszkola Stokrotka w Toruniu. Pani dr Magdalena Sudoł-Procyk i mgr Piotr Błędowski, oprowadzając grupy po Sali Zabytków oraz Skansenie Instytutu, opowiedzieli dzieciom czym zajmują się archeolodzy.

 

Archiwum