GRODZISKO (część N) STANOWISKO 3
Odmienny charakter nawarstwień kulturowych stwierdzono natomiast w północnej części grodziska, rozpoznanej częściowo w latach 60-tych i na początku 70-tych XX wieku. Założono tu dwa wykopy 41/08 i 44/13-14. W pierwszym z nich wyróżniono cztery główne poziomy użytkowania tej części grodu wczesnośredniowiecznego zadokumentowane w obrębie nawarstwień o miąższości od 0,4 do 0,7 m (9 warstw i 43 obiekty) (ryc. 1–4). Z najstarszym horyzontem datowanym na 2 poł. X – pocz. XI w. powiązano zespół 10 jam, w większości o funkcjach gospodarczych (ob. 37, 47, 49-51, 53-55, 60, 61). Z tej grupy trzy o głębokich od 1 do 2,2 m i gruszkowatym przekroju uznano za wędzarnie (ob. 37, 47, 60; w ich wypełnisku w warstwach spalenizny zalegały szczątki ryb. Poza gospodarcze przeznaczenie mogły mieć jama 50 zawierająca naczynie wypełnione popiołem (1135±30 BP). Z młodszym etapem użytkowania tej strefy grodu (2. poł. XI w.) powiązano trzy jamy magazynowe o U-kształtnym wypełnisko (ob. 22, 35, i 50a). Dwa najmłodsze poziomy datowane na XII – 1. ćw. XIII w. były reprezentowane przez zalegająca na dużej powierzchni warstwę 2 z kilkoma przegłębieniami (ob. 17, 24, 33, 37a) oraz odsłonięte bezpośrednio pod humusem obiekty paleniskowe datowane na najmłodszą fazę funkcjonowania grodu (ob. 5-7) oraz dwa o funkcjach magazynowych (ob. 39 i 21). Reliktem budynku naziemnego był zapewne obiekt 4 o wymiarach 3,8 x 2,2 m.
W latach 2013-2014 w północno-zachodniej części majdanu, przy samej krawędzi formy terenowej, wytyczono dwa wykopy 44/13-14 i 44a/14. Zarejestrowano tu nawarstwienia odpowiadające pięciu poziomom zabudowy wczesnośredniowiecznej (ryc. 4–5). Najstarszy etap datowany na 4. ćw. X – 1. poł. XI w. reprezentowały dwa obiekty 23a i 23b. Pierwszy z nich o miąższości około 0,7 m, z wejściem od strony północnej i negatywowo zachowanym narożnikiem zinterpretowano jako półziemiankę. Zalegające wyżej nieckowate w przekroju jamy połączone w partii stropowej o miąższości dochodzącej do 2 m (obiekty 25a, 27) wydatowano na połowę XI wieku. W ich otoczeniu występowały negatywy posłupowe (ob. 27a-g, 28). Kolejny poziom wyznaczały jamy (ob. 19, 23, 26) z materiałem ceramicznym datowanym na 2. poł. XI w. Dwa z nich (ob. 19 i 23) można uznać za relikt zabudowy.
Młodszy poziom osadniczy (1. poł. XII w.) reprezentowało pięć obiektów (ob. 14, 20, 23, 25, 29). Dwa z nich zinterpretowano jako pozostałości pieców związanych z działalnością metalurgiczną (ob. 20 i 23). Zachowały się one w postaci owalnych w rzucie i nieckowatych w przekroju jam o średnicy od 1 do 1,7 m, ze stropem w postaci wyprażonej gliny i zalegającą poniżej warstwą kamieni i popiołów. Na najmłodszy poziom osadniczy (2. poł. XII – 1. ćw. XIII w.) składały się jamy o zróżnicowanej funkcji, w tym sześć stanowiące piecowisk (metalurgicznych) (ob. 1-4, 7 i 18). W obrębie jednego z nich (ob. 4) natrafiono m.in. na trzy kęsy czystego ołowiu o łącznej wadze powyżej 2 kg.
Szosa Bydgoska 44/48, 87-100 Toruń