O instytucie
Struktura i historia Instytutu
Pracownicy

Zespół do Badań Średniowiecznego i Nowożytnego Torunia


Skład personalny Zespołu do Badań Średniowiecznego i Nowożytnego Torunia, 

archeolodzy: 

prof. dr hab. Jadwiga Chudziakowa - Zastępca Kierownika Zespołu

dr hab. Krystyna Sulkowska-Tuszyńska prof. UMK

dr Jacek Bojarski

dr Ryszard Kaźmierczak

mgr Tomasz Górzyński - Sekretarz Zespołu

historycy:

prof. dr hab. Krzysztof Mikulski - Kierownik Zespołu

historycy architektury i architekci:

prof. dr hab. Jadwiga Łukaszewicz

mgr inż. arch. Bożena Zimnowoda-Krajewska

konserwatorzy:

dr Marek Kołyszko

przyrodnicy:

dr hab. Daniel Makowiecki

dr hab.  Tomasz Kozłowski     

dr hab.  Paweł Molewski

dr hab.  Agnieszka M. Noryśkiewicz 


 

PROGRAM INTERDYSCYPLINARNYCH BADAŃ ŚREDNIOWIECZNEGO I NOWOŻYTNEGO TORUNIA

 

I.    Rekonstrukcja środowiska naturalnego przedlokacyjnego Torunia i jego najbliższych okolic oraz przemiany środowiskowe związane z oddziaływaniem miasta, w szczególności studia nad:

      1. Geomorfologią terenu (naturalne i antropogeniczne formy terenu).

      2. Hydrologią (wody gruntowe i powierzchniowe).

      3. Szatą roślinną (współczesną, potencjalną i kopalną).

      4. Glebami (współczesnymi i kopalnymi).

      5. Fauną Torunia i okolic.

 

II. Bibliografie i katalogi

      1. Elektroniczna bibliografia źródeł i najważniejszych pozycji literatury, dotyczących miasta i okolic, a w szczególności:

      • badań archeologicznych,

      • topografii,

      • kształtu przestrzennego i nazw topograficznych.

      2. Zgromadzenie nazw topograficznych z obszaru miasta i okolic próba pełnej ich lokalizacji wraz z naniesieniem na plan elektroniczny.

      3. Katalog elektroniczny zabytków kartograficznych dotyczących miasta i okolic.

      4. Katalog średniowiecznych detali architektonicznych.

      5. Stworzenie elektronicznej mapy Torunia i okolic zawierającej dane uzyskane z opracowania punktów II.1. – II.3.

 

III.    Badania początków Torunia przed translokacją, w szczególności zagadnień:

      1. Lokalizacji i rozpoznania grodu Vogelsang,

      2. Lokalizacji i badań osady krzyżackiej w Starym Toruniu.

      w szczególności:

      • pozostałości po kościele w Starym Toruniu,

      • pozostałości po grodzie krzyżackim.

      3. Rozpoznanie sieci osadniczej wczesnośredniowiecznego Torunia i jej powiązań w ramach struktur osadniczych mikro- i mezoregionalnych ziemi chełmińskiej

 

IV. Badania przedlokacyjnego miasta.

Wznowienie prac archeologicznych na Zamku Krzyżackim oraz rozpoznanie jego okolic w szczególności:

• terenów przedzamcza i Woli Zamkowej.

 

V. Badania najstarszego miasta lokacyjnego.

      1. Badania obszaru sąsiadującego z kościołem śś. Janów, gdzie przypuszcza się istnienie najstarszego placu targowego miasta.

      2. Badania w obrębie kwater Starego Miasta od Wisły do Rynku Staromiejskiego.

      3. Rozpoznanie najstarszej drewnianej zabudowy miasta, w tym opracowanie dotychczas odkrytych źródeł dotyczących tego zagadnienia.

      4. Opracowanie najstarszej murowanej zabudowy miasta.

 

VI.    Rekonstrukcja faz rozwoju przestrzennego średniowiecznego i nowożytnego miasta.

      1. Rozpoznanie zabudowy Starego Miasta na północ do Rynku Staromiejskiego.

      2. Rozpoznanie najstarszej drewnianej i murowanej zabudowy Nowego Miasta.

      3. Badania w obrębie kościoła św. Jakuba (dotychczas nierozpoznanego archeologicznie).

      4. Odtworzenie chronologii i faz rozwoju Nowego Miasta.

      5. Próba rekonstrukcji traktów komunikacyjnych miasta i przedmieść.

      6. Studia nad powstaniem, rolą, rozwojem i przemianami systemów fortyfikacji.

      7. Historia parceli miejskich w obrębie Starego i Nowego Miasta z uwzględnieniem materiałów z zakresu archeologii i historii sztuki.

      8. Inwentaryzacja bram i wież w systemie obronnym średniowiecznego Torunia.

 

VII. Zagadnienie przedmieść toruńskich, studia nad:

      1. Powstaniem i rozwojem przestrzennym.

      2. Zabudową i topografią.

      3. Rolą przedmieść w strukturze aglomeracji miejskiej.

      w szczególności:

      • Przedmieściem Chełmińskim,

      • Przedmieściem Jakubskim,

      • Przedmieściem Starotoruńskim,

      • Małymi i Wielkimi Rybakami,

      • Winnicą,

      • Kaszczorkiem.

 

VIII. Studia nad poziomem życia i strukturą społeczną mieszkańców miasta i przemieść w średniowieczu i nowożytności na podstawie:

      1. Badań archeologicznych.

      2. Badań paleobotanicznych.

      3. Badań archeozoologicznych.

      4. Badań socjotopograficznych.

      5. Struktury społeczne i zawodowe mieszczan toruńskich i ich odbicie w topografii miasta i przedmieść.

      6. Przemiany demograficzne w Toruniu w średniowieczu i czasach wczesnonowożytnych.

 

IX. Opracowanie struktury populacji ludzkiej i jej przemian w średniowiecznym i nowożytnym mieście.

Badania archeologiczne i antropologiczne cmentarzy

• przy kościele w Starym Toruniu,

• przy kościele śś. Janów,

• przy kościele św. Jakuba,

• przy kościele św. Wawrzyńca,

• przy kościele i leprozorium św. Jerzego.

Badania archeologiczne i antropologiczne wKościołach

• w Starym Toruniu,

• śś. Janów (badania weryfiakcyjne),

• św. Jakuba,

• św. Wawrzyńca,

• Najświętszej Marii Panny,

• św. Jerzego.

 

X. Badania początków i faz rozwoju założeń architektonicznych, w tym lokalizacja i badania reliktów nie umiejscowionych dotychczas budowli, a w szczególności:

Kościołów.

• św. Krzyża,

• św. Jerzego (badania weryfikacyjne),

• św. Ducha (na Małych Rybakach).

Klasztorów.

• Benedyktynek przy kościele św. Wawrzyńca i przy kościele św. Ducha na Małych Rybakach,

• Franciszkańów (badania weryfikacyjne).

Szpitali.

• św. Wawrzyńca,

• św. Ducha,

• przy kaplicy/kościele św. Katarzyny.

Budynków użyteczności publicznej.

• łaźni (w szczególności Waczenrodego i łaźni na Małych Rybakach),

• sądu przedmiejskiego.

Infrastruktury gospodarczej.

• młynów przy Kaszowniku oraz przy Strudze Toruńskiej,

• karmów przy Bramie Chełmińskiej,

• zabudowy gospodarczej na terenie Gór Piekarskich, Przedmieścia Chełmińskiego, Małych Rybaków,

• cegielni,

• mostu.

 

XI.    Badania najbliższych okolic średniowiecznego i nowożytnego Torunia, w tym:

      1. Kępy Bazarowej.

      2. Wsi Mokre.

      3. Folwarku Rubinkowo.

      4. Historycznej Nieszawy.

 

XII. Wizualizacja wyglądu i rozwoju Torunia w średniowieczu i czasach nowożytnych, stworzona na podstawie badań interdyscyplinarnych.


Kontakt z Zespołem: Tomasz Górzyński