GRÓDEK WEWNĘTRZNY (część SE) STANOWISKO 6

W obrębie gródka wewnętrznego pierwsze badania archeologiczne prowadziło już w 1958 roku Muzeum Archeologiczno-Etnograficznego w Łodzi, następnie w latach 1968-1973 Katedra Archeologii UMK w Toruniu (Kola 1975) a od 2005 do 2013 roku IA UMK w Toruniu. W ostatnim cyklu badań ukierunkowanym na weryfikację wcześniejszych ustaleń dotyczących stratygrafii kulturowej tej części stanowiska, a zwłaszcza chronologii wczesnośredniowiecznego wału drewniano-ziemnego oraz genezy i chronologii reliktów nowożytnej kaplicy św. Wawrzyńca założono trzy wykopy (39, 42, 45) o łącznej powierzchni 2,75 ara. W ich obrębie zadokumentowano ponad 100 zróżnicowanych obiektów kulturowych. Nawarstwienia  wyróżnione w spągowych partiach wykopów związane były z trzema etapami osadnictwa pradziejowego (I – kultura pucharów lejkowatych; II – kultura łużycka; III – kultura pomorska). Siedem wyższych poziomów datowanych od 2 połowy VII-VIII wieku do 1. ćw. XIII wieku przyporządkowano kolejnym fazom użytkowania tego miejsca we wczesnym średniowieczu. Pierwszy z nich reprezentowały dwa paleniska (1255±30 BP), a drugi wyznaczały pozostałości półziemianki z narożnym piecem wzniesionej w konstrukcji plecionkowej (obiekt 63/12; 1140±30 BP), relikt dużego podpiwniczonego budynku (ob. 16/12) oraz jamy magazynowe o profilu gruszkowatym (obiekty 23/07, 23a-c/07; 23a/07; 1155±30 BP) i łączony z praktykami rytualnymi pochówek psa (obiekt 16/07; 1150±50BP). Z trzecią wczesnośredniowieczną fazą zasiedlenia powiązano fragment fosy/rowu i odsłonięte po jej wschodniej stronie relikty chaty zrębowej o wymiarach 4 x 4 metry (obiekt 30/12; 1025±30 BP, 1110±30BP, 1250±30 BP). W poziomie 4 datowanym na 2. poł. XI – pocz. XII wieku odkryto pozostałości kolejnej chaty zrębowej (ob. 30/12; 940±40 BP) wokół której zarejestrowano warstwy intensywnej spalenizny świadczące o nagłej destrukcji zabudowy oraz rumosz kamienny oraz okruchy granitów obmazane zaprawą i wapnem, łączone z pracami budowlanymi w obrębie grodu. Następny poziom przypadający na 1. poł. XII wieku wyznaczały między innymi dwie fragmentarycznie odsłonięte czworokątne chaty zrębowe: (obiekt 10/11; 845±25 BP; obiekt 19/11; 895±25 BP) z podłogą wyłożoną deskami sosnowymi. Najmłodszą część wczesnośredniowiecznej zabudowy tej partii grodu, czyli poziom 6 i 7 datowany na 2. poł. XII – 1. ćw. XIII wieku powiązano z licznymi piecami świadczącymi o intensywnej obróbce metalurgiczną (ob. 1/ 07, 7/11, 17/11, 11/07, 15/11). Koniec tego okresu wyznaczała zbita warstwa gliny punktowo przecięta jamami, na której usypano piaszczysto-gliniasty nasyp wału o miąższości około 2 metrów. Powiązano go z budową przez polskich krzyżowców w latach 20-tych XIII wieku strażnicy broniącej ziemi chełmińskiej przed Prusami lub z krzyżackim grodem Potterberg datowanym na lata 50-te tego samego stulecia. Ostatni etap użytkowania tej części stanowiska związany był już z okresem nowożytnym i odkrytymi reliktami kaplicy św. Wawrzyńca z XVII-XIX w.